YAPAY YEMLERİN SEÇİMİ

       Dünyada ve Türkiye’de ilk bakışta birbirlerinden kolayca ayırd edilmeyen ünlü-ünsüz, özgün-taklit, renk renk, biçim biçim onbinlerce yapay yem üretilerek satışa sunulmaktadır. özellikle sportif balıkçılığın geliştiği ve yaygın uygulama bulunduğu ülkelerde, her düzeydeki balıkçılara hitap edebilmesi, ve yapay yem üretiminin diğer sportif av araç ve gereçleriyle birlikte istihdam yaratan bir sanayii haline gelmiş bulunması sonucu geniş bir tüketici kitlesine pazarlanması amacıyla çeşitlendirilmesi, amatörü çok renkli bir yapay yem vitriniyle karşı karşıya getirmektedir. Hatta öylesine ki bazı yemler balıktan çok, adeta balıkçının kendisini avlayacak bir albeniye ve çekiciliğe sahip görünmektedir. Amatör balıkçıların mütevazi bütçeleriyle bu baş döndürücü çeşitlilik arasından kendilerine yol açması, neredeyse rekor boy balık tutması kadar zor görünmektedir. Bu nedenle balıkçı amacına en uygun, en iyi yemleri, rasyonel biçimde seçebilecek sağlam bilgiye sahip olmalıdır.
       Yukarıda yapılmaya çalışılan değerlendirmeler sonucunda hangi tip olursa olsun, iyi bir yapay yemin, su içinde hareket ederken, bir balığın doğal hareketlerini en iyi şekilde taklit edebilen bir aksiyona sahip olması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Yapay yemler, birbirlerinden ne kadar farklı olursa olsun sonuçta onlara kullanılabilir olma niteliğini veren temel unsur budur. Çeşitli tip, tür ve modeldeki binlerce, farklı biçim, renk, dizayn ve ağırlıkta üretilmelerinin nihai amacı onlara bu yapının kazandırılabilmesidir. Bu unsurlar ne kadar başarılı bir şekilde bir araya getirilebilirse, bir yapay yemin etkinliği ve verimliliği o oranda daha fazla olmaktadır. Balığın yeme gelmesinin tek nedeni açlık değildir. Balık gördüğü, işittiği kokusunu aldığı ya da titreşimini algıladığı her şeye karşı şimşek gibi tepkide bulunur. Balığın yemlere karşı ilk hareketi de böylesine bir reflekstir. Bir renk, bir ışık parıldaması, bir ses ya da titreşim, bir yem görüntüsü, balıktaki bu doğal tepkiyi harekete geçirebilir. Yapay yemler, balığın bu karakteri gözönüne alınarak hazırlanırlar. Renk, biçim, dizayn vb. özellikler balıkların bu tepkisini harekete geçiren öğelerdir. Örneğin suda hareket halindeki geniş yüzlü gümüş renkli bir kaşığın sudaki parıldamaları avcı balığa görsel bir uyarıdır. Yine böyle bir kaşık, üstündeki renkli nokta ya da çizgilerle turna için iştah açıcı bir yem balığı olan kızılkanat görüntüsü kazanır. Su üzerinde çırpınan bir böceği andıran kırmızı renk egemen bir spinner, bir alabalığın fark etmeden edemeyeceği bir yemdir. Bir yapay yemin üstünlüğü, onu oluşturan, biçim, renk, dizayn ve ağırlık gibi birbirlerini bütünleyen unsurların en isabetli birlikteliğinin sağlanmasına bağlı olarak artar. Böyle bir bileşim, tahminlerle, dayanıksız varsayımlarla ya da el yordamıyla değil, bilimsel, deneysel ve araştırıcı çabalarla yaratılabilir. Bazı ünlü firmalar yapay yem üretiminde, çevre bilimci, doğa bilimci ve biyilog gibi çeşitli uzman ve araştırmacılar çalıştırmakta, mevcut ürünler gözden geçirilerek yeniden değerlendirilmekte, gerektiğinde küçük değişikliklerle yenilenmekte ve geliştirilmekte, yepyeni çeşitler yaratılmakta, her bir yem tek tek elden geçirilerek ve test havuzlarında denenerek piyasaya sunulmaktadır. Nitekim bu tür yemler dünyanın pek çok yerinde oltacıların kullandığı seçkin yemler arasında yer almışlardır. Marka adlarının temsil ettikleri yem tipleriyle benzerleri ve taklitlerinin ise aynı başarıyı sağladığı söylenememektedir. Çünkü yapay yemlere kazandırılan biçim, renk, dizayn ve ağırlıklar birbirleriyle dengeli ve işlevsel bir bütünlük oluşturmalıdır. Çok daha ucuz olan taklitlerde genellikle bir yemin kalitesini belirleyen bu incelikler bulunmamaktadır. Bu nedenle ünlü markalar pahalı olmakla birlikte ötekilere oranla, en azından göreceli bir üstünlük taşımaktadırlar. Ancak balık avcılığında ünlü markalar başlıbaşına başarının tek garantisi değildir. Oltacının bu yemleri hangi balıklar için, nerelerde, ne zaman ve nasıl kullanılabileceğini iyi bilmesi çok daha önemlidir. Bunların bilinememesi, kullanılan yem ne olursa olsun, avın sonucunu rastlantıya bırakır. Örneğin, iri bir turnanın avlanmasına uygun bir plug’un tatlısu levreği avında umulan başarıyı sağlama olasılığı çok düşüktür. Dibi bitkilerle sık biçimde örtülü sularda ağır dip kaşıkları kullanılması avı eziyete dönüştürebilir. Bu nedenle, yapay yemler kullanılırken bu gibi faktörler gözönüne alınmalıdır.
       YAPAY YEMLERİN KULLANILMASI
       Yemlerin niteliği gibi, balık avcılığında başarı şansı yüzde yüz olan bir yöntem söz konusu değildir. Belli bir yer ve zamanda çok verimli sonuçlar alınabilen bir yem ya da yöntemle bir başka zaman, benzer koşullarda bekleneni vermeyebilir. Ancak yine de belli koşullarda daha yüksek başarı şansına sahip yem ve yöntemlere ilişkin genel ilkeler bulunmaktadır. Örneğin, yapay yemler içsularda sadece turna, sudak, tatlısu levreği ve alabalık gibi etobur ve yırtıcı balıklar için kullanılırlar ve sazangiller için yem niteliğinde değildirler. Örneğin tatlısu levreği için kullanılan bir spinnere istisnai olsa da kızılkanat da atlayabilir. Ancak bu gibi rastlantılardan, yapay yemlerin bu tür balıklara da kullanılabileceği sonucu çıkmaz. Yapay yemler, belirtilen yırtıcı balıkların avlanmasına özgü yemlerdir. Her zaman bu kesinlikte olmasa da, yapay yemlerin kullanılışı için genel nitelikli pek çok ilke bulunmaktadır.
       Buna göre :
       AKSİYON DAVRANIŞ
       - Yapay yemlerde çoğunlukla aksiyon kendindendir. Diğer deyişle, üreticiler yemlere yapısal olarak belli biçimde bir hareket yeteneği kazandırmışlardır. Bu nedenle, yemlere fazladan ağırlıklar ve eklentiler takıldığı zaman bu yapısal aksiyonun bozulabileceği unutulmamalıdır. Ayrıca bazı yemler potansiyel aksiyonunu verebilmesi için misinaya fırdöndüyle birlikte takılırken, bazıları doğrudan bağlanmaktadır. Bu nedenle yemin kullanım belgesine ya da kataloglara gözatmakta yarar vardır.
       HAFİFLER SIĞDA
       - Sığ sularda yüzeyde kalabilen ve hafif, derinlerde ağır ve dibe dalabilen ve dipten gelebilen yemler tercih edilmelidir.
       KAPALI HAVADA AÇIK RENK
       - Bulutlu, kapalı havalarda ve bulanık sular için açık sarı, turuncu gibi parlak ve çarpıcı renkliler, güneşli havalarda koyu renkliler elverişlidir.
       DALGALI HAVADA (SUDA) AĞIRLIK
       - Durgun sularda yüzeyde kalabilen veya yüzeye yakın yüzebilen yemler, dalgalı ve oynak sularda dipten gelebilenler daha kullanışlıdır.
       BİTKİLİ SUDA YÜZENLER
       - Su dibinin temiz olduğu kesimlerde dip ve orta derinliklerde yüzenler, sualtı bitkilerinin sık olduğu bölgelerde yüzeyde kalabilen yemler seçilmelidir.
       KIYIDAN YA DA AÇIKTA
       - Kıyıdan avlanılması, balığın bulunabileceği kesimlerin uzakta olması, halinde ve rüzgârlı havalarda kaşık tipi ince, uzun ve ağır yemler, tekneyle sürütme (trol,sirto) yapılması durumunda plug tipi çeşitli derinliklerde yüzebilen yemler kullanılmalıdır.
       Hava ve su koşullarının kullanılacak yemlerin tiplerinin belirlenmesinde önem kazanması, oltacının her türlü olasılığı gözönünde bulundurarak tek bir yemle değil, çok çeşitli yemlerle av mahalline gitmesini gerekli hale getirmektedir. Yapay yemlere yapımlarında kazandırılan potansiyel aksiyonun etkinliğini bilgi, beceri ve yaratıcılıkla iyi kullanabilen oltacı belirleyecektir. Bir yapay yemin kullanılması, sadece onun savrularak geri çekilmesinden ibaret değildir. Bu nedenle, balıkçının yemleri kullanırken uygulayacağı teknikler av başarısında son sözün söyleyen en önemli faktörlerden biridir. Buna göre :
       - Yapay yemi suda mümkün olduğunca gerçek bir yemin doğal hareketlerine benzetecek şekilde yüzdürebilmek için yaratıcı düş gücünü kullanmak,
       - Bir yemle yapılan ortalama 10 atış sonucunda bir sonuca ulaşılmazsa yemi değiştirmek,
       - Yemi geriye doğru çekerken, özellikle son 7-8 metrelik mesafelerde, misinanın makinaya sarış hızı azaltılarak ya da artırılarak yapay yeme düzenli, düzensiz, duran başlayan hareketler kazandırarak ani ve beklenmedik değişiklikler yaratmak,
       - Yemi, akşam karanlığı düştükçe, suyun bulanık olduğu yerlerde ve soğuk mevsimlerde daha yavaş ve derinden, açık ve güneşli havalarda, berrak sularda ve sıcak mevsimlerde daha süratli ve yüzeye daha yakın çekmek gibi çeşitli teknikler önerilebilir.