SULTAN BİRİNCİ ABDÜLHAMİD

 (1774 -1789)



 

Babası : Sultan III. Ahmed

Annesi : Rabiâ Sultan

Doğduğu Tarih : 20 Mart 1725

Padişah Olduğu Tarih : 21 Ocak 1774

Öldüğü Tarih : 6/7 Nisan 1789

Saltanatı : 1774 - 1789

Sultan Abdülhamit, yirmi yedinci padişah olarak Osmanlı
tahtına çıktı. Çocukluğu saray içinde eğitim alarak geçti. Kitap okuma sevgisi
onu geçmişi ile bağlıyordu. En çok tarih kitapları okumayı seviyordu. Atalarının
güçlendirdiği devleti görev ona geçtiği zaman devam ettirmek istiyordu. Çok zeki
idi, dış alemde olan biteni göremediğinden geçmişte yaşanan olaylardan dersler
çıkararak yorumlar yapıyordu.



49 yaşında devlet idaresini teslim aldığı zaman, Osmanlı-Rus savaşı devam
ediyordu. Osmanlı – Rus Ordusu Varna Bölgesi Kozluca’da savaş halinde idi ve
Çariçe II. Katerina ordunun merkezle bağlantısını kestiğinden ordu bozguna
uğramıştı. Sadrazam iki devlet arasında barış yapılarak savaşın sona ermesi için
diplomasi yolunu denedi. Ve iki ülke arasındaki savaş, yapılan görüşmeler
sonunda 21 Temmuz 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması’nın imzalanması ile sona ermiş
oldu.



Bu antlaşma ile devletin en önemli stratejik bölgesi, Kırım’ın, Rusya’ya
verilmesi padişahı çok üzmüştü. Küçük Kaynarca Anlaşması ile devlet için yeni ve
önemli bir problem ortaya çıkmıştı. Ruslar, Osmanlı Hükümeti içindeki
azınlıkların (Ortodoks) haklarını, Hıristiyanları ve kiliseleri koruyacaklardı.
Artık Rus ticaret gemileri Boğazlardan izin almadan serbestçe geçebilecekti.



Kendisini devleti güçlendirmek için hazırlayan Sultan Abdülhamit, daha
iktidarının ilk aylarında devletin kaderini değiştiren, onun başına daha büyük
meseleleri açan bir barışa imza atmak zorunda kalmıştı.



1787 yılında Rusya’ya karşı açılan savaşta, Avusturya ile olan cephede kazanılan
savaş padişaha Gazi unvanını kazandırmış, kaybedilen, Rusya’ya terk edilen Özi
Kalesi ise padişahı üzüntüden felç etmişti.



Sultan Abdülhamit orta boylu, buğday tenli, gür siyah sakallı, burnu biraz
uzunca, gözleri ise hafif çekikti. Çok iyi niyetli ve insancıl bir yapıya
sahipti. Devlet işlerinde ciddiyeti sever, başlanan bir işi sonuna kadar takip
eder, ilgilileri de uyarırdı. Devlet görevi vereceği insanları araştırır,
ehliyeti olanı tercih etmeye çalışırdı. Şehirde tebdil kıyafet gezmeyi, esnaf ve
halkın dertlerini dinlemeyi severdi.

Osmanlı Devleti'nin gerilemeye başladığı bir zamanda
padişahlık yapması onun şahsiyetine gölge düşürmemiştir. Tahta çıktığında
geleneklerin dışına çıkarak cülus bahşişi dağıtmadı.



Devrindeki bazı mühim hadiseler: 1775'de Ìran savası başladı ve 1779'da bitti.
Tarafların kan akıtmaktan başka hiç bir menfaati olmadı.



1787'de Almanya ile savaş başladı. Almanlar çok ümitlerle girdikleri bu savası
kaybettiler.



1779'da Aynalıkavak Anlaşması yapıldı. 1783'de Kirim Hanlığı sona erdi.



1787'de Rusya ile yeniden savaşa girildi. 1788'de Almanya'ya karşı Sebeş Zaferi
elde edildi. Bu zaferden sonra Birinci Abdülhamid'e Gazi unvanı verildi.



Alman harbinde düsen, Özi faciası meydana geldi ki, bu kaleyi ellerine geçiren
Almanlar tek fert bırakmadan sivil ve asker bütün halkı öldürdüler. 25.000
nüfusu olan Özi halkını tamamen imha ederek ellerine geçirdiler. Birinci
Abdülhamid'e bu haber gelince üzüntüsünden felç oldu. Kısa bir zaman sonra da
vefat etti. Vefatında 64 yasini henüz bitirmişti Cenazesi Bahçekapscındaki
türbesine defnedildi. (Allah rahmet eylesin.)



Silsile-i Saadât-i Naksibendiyye'den Şemsûddin Habîbullah (k.s.) Hazretleri (H.
1195) bu devirde vefat etmiştir.



Erkek çocukları : Dördüncü Mustafa, Ìkinci Mahmud, Murad, Nusret, Mehmet, Ahmed,
Süleyman.



Kız çocuklan : Esma, Emine, Rabia, Saliha, Alemşah, Dürrüsehvar, Fatma,
Meliksah,